Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Bydgoszczy

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lutego 2025 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik

Protokolant – starszy sekretarz sądowy Marta Walińska

po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. w B.

na rozprawie

odwołania: M. Z.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

z dnia 31 lipca 2024 r., znak: (...)

w sprawie: M. Z.

przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

o prawo do rekompensaty

1/ zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 31 lipca 2024 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do rekompensaty,

2/ stwierdza, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sędzia Maciej Flinik

Sygn. akt VI U 1040/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 31 lipca 2024 (...) Oddział w B. odmówił ubezpieczonemu M. Z. prawa do rekompensaty, ponieważ świadectwo pracy wystawione przez (...) Fabrykę (...) [f 00:04:03.992] nie spełnia zdaniem organu rentowego warunków formalnych, brak powołania się na odpowiednie zarządzenie resortowe. Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczony M. Z., wskazując, że nie jest w stanie przedstawić skorygowanego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdyż zakład pracy, który je wystawił już nie istnieje. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wskazał, że na dzień 31 grudnia 98 ubezpieczony udokumentował okres składkowy w wymiarze 23 lat, 8 miesięcy i 12 dni oraz okres nieskładkowy w wymiarze 7 miesięcy i 6 dni. Nadto pozwany wskazał, że odmówiono ubezpieczonemu prawa do rekompensaty, ponieważ nie udokumentował wymaganego piętnastoletniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Do okresu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono okresu od 5 września 74 do 17.07.79 oraz od 3.08.81 do 30.06.93, ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w (...) Fabryce (...) z dnia 30 czerwca 93 zakład nie powołał się na odpowiednie zarządzenie resortowe, brak Zarządzenia nr 5 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 9 maja 83 r. Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony M. Z. w okresie od 5 września 74 do 17 lipca 79 oraz od 3 sierpnia 81 do 30 czerwca 93 pozostawał zatrudniony na podstawie umowy o pracę w (...) Fabryce (...) na stanowisku modelarza drewna na dziale (...). Zajmował się tworzeniem form do odlewów i zbijaniem z drewnianych elementów na (...). Pomagał przy zalewaniu form, formieniu i wykonywał rdzenie nardzeniami, przygotowywał piec do odlewu, robił wymurówkę. Przy czym pierwsze 3 lata, czyli lata 74 - 77 posiadał status ucznia, pracując w wymiarze 3 dni szkoły, 3 dni nauki. W międzyczasie odbył zastępczą służbę wojskową pracując w (...)w P. [f 00:06:02.552] przy produkcji opon. W okresie od 1 lipca 93 do 31 lipca 99 ubezpieczony pozostając zatrudniony w Odlewni (...) Spółka z o.o. w Ż. [f 00:06:10.952] na stanowisku modelarza a następnie od 98 murarza pieca wykonywał te same prace, które wykonywał wcześniej w (...) Fabryce (...). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań ubezpieczonego a także jego dokumentacji pracowniczej, akt osobowych, w tym świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawionego przez pierwszy z wymienionych wcześniej zakładów i świadectwa pracy z wypełnionym ustępem 8, dotyczącym pracy w warunkach szczególnych, wystawionego przez drugi z zakładów. Sąd uznał zeznania ubezpieczonego co do zasady za wiarygodne. Były one wewnętrznie spójne, konsekwentne, spontaniczne a nadto korespondują ze zgromadzoną dokumentacją pracowniczą ubezpieczonego i dokumentacją pracowniczą ubezpieczonego. W tym stanie rzeczy odwołanie ubezpieczonego Sąd uznał za uzasadnione zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 Ustawy o emeryturach pomostowych, rekompensata za odszkodowanie, za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Zgodnie natomiast z art. 21 ustęp 1 tej ustawy rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów Ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszący co najmniej 15 lat. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż ubezpieczony pracując w latach 1977 do 1993 z przerwą na wojsko, na zastępczą służbę wojskową w (...) Fabryce (...) na wydziale (...)jako modela, jak też w latach 93-99 w Odlewni (...) Spółka z o.o. w Ż. jako modelarz - murarz pieca, wykonywał prace kwalifikowane jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisu art. 184 ustęp 1 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 83 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione pod pozycją 21, działu III, wykazu A, stanowiącego załącznik do tegoż rozporządzenia z 7 lutego 83 jako przygotowywanie mas formierskich i prace formierza oraz rdzeniarzy. Prace te wykonywał stale i za wyjątkiem nieustalonego bliżej, ale należy domniemywać krótkotrwałego okresu w 81 r., kiedy to został zatrudniony po wojsku na 1/2 etatu, co do zasady wykonywał je w pełnym wymiarze czasu pracy przejściowej. Jak należy wnosić krótkotrwałe zatrudnienie ubezpieczonego w 81 r. na niepełny etap, na 1/2 prawdopodobnie, nie zmienia faktu, że łączny okres pracy w warunkach szczególnych wynosi ponad 15 lat, pomijając okres lat 74 - 77, którego nie można zaliczyć do okresu pracy w szczególnych warunkach, gdyż ubezpieczony był wówczas uczniem, ucząc się i pracując w trybie 3 na 3 dni. Ten okres wynosi co najmniej 15 lat, bo lata 77 do 93 gdzie służba wojskowa podlega zaliczeniu do okresu zatrudnieniu w warunkach szczególnych, plus lata 93 - 99 dają grubo w cudzysłowie ponad 15 lat pracy w szczególne warunkach. Należy przy tym zauważyć, iż organ rentowy zdaje się w ogóle nie kwestionować charakteru pracy ubezpieczonego jako pracy w warunkach szczególnych, na co wskazuje wymijająca odpowiedź na zobowiązanie Sądu w tym przedmiocie. Pozwany nie odpowiedział czy kwestionuje sam fakt, że praca ubezpieczonego opisana w jego zeznaniach jest tą wskazaną w dziale III pod pozycją 21, wykazu A, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia z 83 r. Ponownie natomiast powołał się na względy formalne, które miały mu uniemożliwić uwzględnienie jakiegokolwiek okresu zatrudnienia jako wykonanego w warunkach szczególnych. Co więcej w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu pozwany nawet nie wspomina, w ogóle nie, nie odnosi się do drugiego okresu zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach szczególnych, mimo zapisów wystawionych za ten okres wydany mu w świadectwie pracy w ustępie 8, wypełnionym przez pracodawcę. Nie ulega zatem wątpliwości, iż ubezpieczony spełnia przesłanki nabycia prawa do rekompensaty wyrażonej w treści art. 2 pkt 5 i art. 21 ustęp 1 Ustawy o emeryturach pomostowych w postaci nienabycia prawa do emerytury pomostowej oraz osiągnięcia okresu pracy w szczególnych warunkowym lub w szczególnych charakterze w rozumieniu Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszącego co najmniej 15 lat. Nie posiada on również ponad 25 lat na dzień 1 stycznia 99, co [ns 00:10:33.224] możliwość ubiegania się o rekompensatę. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ze znaczkiem 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd zgodnie z treścią przepisu art. 118 ustęp 1a Ustawy o emeryturach i rentach z FUS orzekł w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy zaistniały podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za to, że nie wydał decyzji prawidłowej we właściwym terminie. Sformalizowany przebieg postępowania przed organem rentowym nie uprawniał go do zakwestionowania okresów pracy ubezpieczenia [? 00:11:13.000] w sytuacji, w której w obu dokumentach, to jest i w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionym przez (...) Fabrykę (...) w ustępie 8, jak i w ustępie 8 świadectwa wystawionego przez Odlewnię (...), powołano właściwy dział i pozycję Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 83. Organ rentowy wydaje się udawać, że wskazany w tych obu dokumentach dział III, pozycja 21 nie dotyczy czy nie odnosi się, nie pozostaje w związku z przedmiotowym rozporządzeniem. Tymczasem powyższe jest oczywiste z treści obu tych dokumentów. Jeżeli wątpliwość organu rentowego wzbudziło nazewnictwo stanowiska, na którym ubezpieczony pracował - modelarz, murarz pieca, tudzież prawidłowość wymienionego zarządzenia resortowego, to mógł je wyjaśnić w trybie § 29 Rozporządzenia wykonawczego, czego jednak sobie z wiadomych powodów jak to często bywa nie uczynił. Kwestia wadliwego wskazania zarządzenia resortowego nie ma zresztą jakiegokolwiek znaczenia, z czego również pozwany organ rentowy doskonale zdaje sobie sprawę, albowiem aktywy straciły moc obowiązującą i mogą być wykorzystywane jedynie posiłkowo w toku postępowania dowodowego.