VI Ua 55/25 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Bydgoszczy z 2025-12-16
Sygn. akt VI Ua 55/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Maciej Flinik
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. wB.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy K. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.
o świadczenie rehabilitacyjne
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w B.VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 września 2025r. sygn. akt VII U 610/25
oddala apelację
Sędzia Maciej Flinik
Sygn. akt VI Ua 55/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 08 lipca 2025 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych o. w B. uchylił decyzję z dnia 23 kwietnia 2025 r., znak: (...) wydaną w stosunku do ubezpieczonego K. Z. w części dotyczącej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 01 maja 2025 r. do 01 lipca 2025 r., odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 01 maja 2025 r. do 01 lipca 2025 r. oraz zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego z funduszu chorobowego w kwocie 7 883,61 zł za okres od 01 maja 2025 r. do 31 maja 2025 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dnia 30 maja 2025 r. ubezpieczony złożył do organu rentowego oświadczenie o rezygnacji z prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 14 maja 2025 r. w związku z podjęciem od tego dnia zatrudnienia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Organ rentowy ustalił, że 16 maja 2025 r. ubezpieczony uczestniczył w rozmowie rekrutacyjnej u płatnika składek (...) Sp. z o.o., 27 maja 2025 r. podpisał umowę zlecenia na okres od 27 maja 2025 r. do 31 maja 2025 r., a nadto w okresie od 27 maja 2025 r. do 28 maja 2025 r. uczestniczył w szkoleniu (...) oraz odbył wstępne badania lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na otrzymanym stanowisku. Powyższe działanie odbyło się w trakcie przyznanego świadczenia rehabilitacyjnego i stanowiło wykorzystanie świadczenia rehabilitacyjnego niezgodnie z jego celem.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. Z., kwestionując jej treść w zakresie, w jakim odnosiła się ona do okresu od 01 maja 2025 r. do 15 maja 2025 r. Ubezpieczony wskazał, że w jego ocenie organ rentowy, wydając przedmiotową decyzję, pominął okoliczność, że ubezpieczony dobrowolnie zrezygnował ze świadczenia rehabilitacyjnego w związku z podjęciem pracy zarobkowej. Nadto ubezpieczony wskazał, że przystąpienie do rekrutacji u płatnika składek poprzedził wizytą u lekarza psychiatry, z którym skonsultował ewentualny wpływ rozmowy na jego stan zdrowia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz ZUS zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 3 września 2025 r. sygn. akt VII U 610/25 Sąd rejonowy w B. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 1 maja 2025 r. do dnia 15 maja 2025 r. oraz że nie jest on zobowiązany do zwrotu należnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego z funduszu chorobowego w kwocie odpowiadającej okresowi od dnia 1 maja 2025 r. do dnia 15 maja 2025 r.
Sąd ustalił, że K. W. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia przez spółkę (...). k. Ubezpieczenie trwało do dnia 02 grudnia 2024 r. Dnia 07 marca 2024 r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne. Orzeczeniem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Lekarz Orzecznik ZUS ustalił, że w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. W następstwie powyższego, decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r. ubezpieczonemu przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 04 marca 2025 r. do 01 czerwca 2025 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru, od 02 czerwca 2025 r. do 01 lipca 2025 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. Dnia 09 maja 2025 r. ubezpieczony ponownie wystąpił do organu rentowego
z wnioskiem o ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego od 02 lipca 2025 r. po ustaniu zatrudnienia u płatnika składek T. – W. Sp. k. Dnia 30 maja 2025 r. ubezpieczony wycofał wniosek oraz zrezygnował z prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 16 maja 2025 r., kiedy to przystąpił do rozmowy o pracę u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Ubezpieczony wyraził zgodę na zmianę przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji nr (...) r.
w sprawie przyznania mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 04 marca 2025 r. do 01 lipca 2025 r. Ubezpieczony 28 maja 2025 r. przeszedł wstępne badanie lekarskie u lekarza medycyny pracy w związku z przyjęciem go do pracy w (...) Sp. z o.o. Nadto, 26 maja 2025 r. otrzymał od lekarza specjalisty psychiatry zaświadczenie lekarskie wystawione celem okazania w ZUS/lekarzowi medycyny pracy, w treści którego wskazano, że w dacie jego wystawienia ubezpieczony znajdował się w poprawie stanu psychicznego oraz zalecono skrócenie świadczenia rehabilitacyjnego. Decyzją z dnia 08 lipca 2025 r. organ rentowy uchylił decyzję z 23 kwietnia 2025 r., w części dotyczącej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 01 maja 2025 r. do 01 lipca 2025 r., odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 01 maja 2025 r. do 01 lipca 2025 r. oraz zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego z funduszu chorobowego w kwocie 7 883,61 zł za okres od 01 maja 2025 r. do 31 maja 2025 r.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację zawartą w aktach sprawy jak i aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność nie były między stronami kwestionowane. Sąd przeprowadził dowód z przesłuchania strony, który na zasadzie art. 302 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm., dalej jako: k.p.c.) ograniczył do przesłuchania K. Z. . Zeznaniom ubezpieczonego Sąd dał wiarę w całości, albowiem jego zeznania były jasne, logiczne, spójne oraz korelowały z pozostałym materiałem dowodowym.
Sąd zważył, co następuje:
Sąd uznał odwołanie za zasadne . Przechodząc do meritum wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 501, dalej jako: ustawa zasiłkowa) ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego) za cały okres tego zwolnienia. Nie budzi wątpliwości, że prawo do tego świadczenia podlega utracie w przypadku wystąpienia jednej z dwóch niezależnych przesłanek określonych w cytowanym przepisie, a więc wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Ponieważ celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, to w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Natomiast wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres zwolnienia jest zawsze wykorzystywaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem. W jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyr. SN z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21–22, poz. 338; wyr. SN z dnia 6 grudnia 1978 r., II URN 130/78, OSNCP 1979, nr 7–8, poz. 157).
Zgodnie natomiast z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r. (I UK 370/04, MoPr 2005 nr 5, str. 114) pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego jest każda aktywność ludzka, zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy. Przy czym, przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy, wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Zdaniem Sądu wystarczy zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej, rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego czy opiekuńczego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną, negatywną przesłankę utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z dnia 3 października 2008 r., II UK 26/08, Legalis nr 178589).
Zgodnie zaś z art. 66 ust. 2-3 ustawy zasiłkowej jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nadto do zwrotu świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa znajdują zastosowanie regulacje zawarte w art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.) (patrz: wyrok SA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2013 r., III AUa 785/07, Legalis). Wspomniany przepis stanowi, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia;
3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.
Zgodnie z powołanym przepisem, należy odróżnić od siebie świadczenia nienależnie wypłacone przez organ rentowy od nienależnie pobranych. Obowiązkiem zwrotu objęte są wyłącznie świadczenia nienależnie pobrane. Są to świadczenia wypłacone bez podstawy prawnej z elementami odnoszącymi się do woli (stanu świadomości) lub określonego działania (zaniechania) osoby, która nienależnie świadczenie pobrała. Obowiązek zwrotu obejmuje zatem wyłącznie świadczenia pobrane przy udziale złej woli pobierającego, tj. jego świadomości do nieprzysługiwania tego świadczenia w całości lub w części od początku jego pobierania lub w następstwie później zaszłych zdarzeń. Dotyczy to zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach dotyczących braku prawa do pobierania świadczenia, jak i osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego. Świadomość nienależności świadczenia może mieć źródło w pouczeniu udzielonym przez organ rentowy co do okoliczności powodujących konieczność zwrotu świadczenia bądź też może wynikać z zawinionego działania osoby, która spowodowała wypłatę świadczeń. Judykatura zakreśla szeroko ramy zachowań kwalifikowanych, jako świadome wprowadzenie w błąd organu ubezpieczeń społecznych, jako działania ubezpieczonego polegające na bezpośrednim oświadczeniu nieprawdy, przemilczeniu faktu mającego wpływ na prawo do świadczenia, złożeniu wniosku w sytuacji oczywiście nieuzasadniającej powstania prawa do świadczenia (por. wyrok SN z dnia 14 kwietnia 2000 r., II UKN 500/99, OSNP 2001/20/623).
W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią zasadniczą pozostawało rozstrzygnięcie, czy odwołujący w związku z podjęciem próby zatrudnienia dnia 16 maja 2025 r. wykorzystał świadczenie rehabilitacyjne w sposób niecelowy w okresie od 01 maja 2025 r. do 15 maja 2025 r.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż przedmiotowe świadczenie w okresie od 01 maja 2025 r. do 15 maja 2025 r. nie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego. Z zebranego materiału dowodowego, wynikało bowiem, iż odwołujący w okresie spornym nie uczynił nic, co wskazywałoby na niecelowe wykorzystanie świadczenia rehabilitacyjnego. Ubezpieczony podejmował starania o zatrudnienie u płatnika składek (...) Sp. z o.o. dopiero od dnia 16 maja 2025 r. W myśl przytoczonych wyżej przepisów ustawy zasiłkowej zasadą natomiast jest to, że wykonywanie pracy zarobkowej stanowi negatywną przesłankę prawa do świadczenia rehabilitacyjnego i pojęcie to ująć należy w szerokim rozumieniu jako każdą aktywność przynoszącą dochód, np. wykonywanie zwykłych czynności wynikających ze stosunku pracy w czasie stwierdzonej niezdolności do tej pracy, bez zachowania prawa do wynagrodzenia (por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2008 r., II UK 10/07, OSNP 2009, Nr 9–10, poz. 123), także nieprzynosząca bieżącego dochodu, stanowi pracę zarobkową w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2005 r., I UK 154/04, OSNP 2005, Nr 19, poz. 307; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., SK 18/13, OTK-A 2014, Nr 2, poz. 15).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, okoliczności, które wskazywały na niecelowe wykorzystanie świadczenia rehabilitacyjnego przez ubezpieczonego nie nastąpiły w okresie spornym. Z powyższych względów nie można było zatem również przypisać ubezpieczonemu winy w pobraniu świadczenia.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 01 maja 2025 r. do 15 maja 2025 r., a nadto nie jest on zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego funduszu chorobowego w kwocie odpowiadającej okresowi od dnia 01 maja 2025 r. do 15 maja 2025 r, tak jak orzeczono w sentencji wyroku.
Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy z dnia czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa dalej jako: u.s.u.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Ubezpieczony spełnił warunki do przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 maja do 15 maja 2025r. pomimo, że w tym okresie wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem.
Mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty wniósł o:
1.zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania
2.zasądzenie od Ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany organ rentowy wskazał, iż sąd dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 17. ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy zasiłkowej, zgodnie z którym, Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego) za cały okres tego zwolnienia. Sąd wbrew literalnej treści tego przepisu uznał, że zasadne jest przyznanie powodowi świadczenia do dnia w którym powód odbył rozmowę rekrutacyjną. Ponadto, Sąd pominął okoliczność, że powód, nawet przed odbyciem ww. rozmowy musiał zapewne poszukiwać pracy tj. chociażby wysyłać CV, co również świadczy o wykorzystywaniu czasu orzeczonej niezdolności na aktywne poszukiwanie pracy. Zatem po ustaniu zatrudnienia i w trakcie przyznanego świadczenia rehabilitacyjnego powód podjął pracę zarobkową, która stanowi tytuł do objęcie ubezpieczeniem chorobowym, nadto świadczył pracę i wykorzystywał okres świadczenia rehabilitacyjnego za cały miesiąc kalendarzowy, w którym stwierdzono takie okoliczności. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (360 dni). Świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90 % podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych 3 miesięcy, 75 % tej podstawy za pozostały okres. Jeżeli natomiast niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje w wysokości 100 % podstawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Celem zwolnienia od pracy jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, a w jego osiągnięciu przeszkodą mogą być wszelkie zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Aktywność ubezpieczonego korzystającego ze zwolnienia lekarskiego w związku z niezdolnością do pracy winna ograniczać się do zwykłych czynności życia codziennego, takich jak wstawanie z łóżka, poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na ewentualne zabiegi czy kontrolę lekarską (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2002r. III AUa 3189/01). Należy podkreślić, że świadczenia z chorobowego ubezpieczenia społeczne mają umożliwić leczenie osobie niezdolnej do pracy, czego konsekwencją jest niemożność wykonywania pracy w okresie zwolnienia lekarskiego, a uświadomienie tego (celu udzielonego zwolnienia lekarskiego) jako faktu powszechnie znanego nie mają żadnego dodatkowego pouczenia. W ocenie utraty prawa do zasiłku nie ma też znaczenia, czy praca ta miała jakikolwiek wpływ na stan zdrowia ubezpieczonego (czy będzie on pozytywny, neutralny czy negatywny) ani czy była ona wykonywana odpłatnie czy nieodpłatnie. Oprócz tego nie ma znaczenia, czy wskutek wykonywania tej pracy ubezpieczony uzyskał jakikolwiek zarobek, istotny jest bowiem cel podjęcia pracy w celu uzyskania przychodu" Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. A. Radzisław, R. Tonder, Komentarz. Istotne jest również to, że nawet gdyby uznać, że Ubezpieczony nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia za okres od 1-15 maja (czemu należy zaprzeczyć), to pozostawienie orzeczenia w takim kształcie powoduje, ze brak jest rozstrzygnięcia Sadu co do pozostałego okresu tj. od 16 maja do 1 lipca 2025r. Zaznaczyć należy bowiem, że Ubezpieczony zaskarżył decyzję w całości, a w decyzji tej odmówiono powodowi prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 1 maja 2025r. do 1 lipca 2025r. Mając na uwadze powyższe, apelacja jest konieczna i uzasadniona.
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wskazał, iż ZUS podnosi zarzut, ze wykorzystał zwolnienie w niewłaściwy sposób, co jest niezgodne z prawdą. Jedynym argumentem jest nieuprawnione twierdzenie, że tu cytat: „powód, nawet przed odbyciem ww. rozmowy musiał zapewne poszukiwać pracy". Po pierwsze zaznaczył, że w przedłożonej apelacji jest błąd merytoryczny (ma nadzieje, ze nie to nie jest próba wprowadzenia Sądu w błąd) a mianowicie w 1 akapicie ZUS twierdzi, że : "30 maja 2025 r do organu rentowego wpłynęło oświadczenie powoda o rezygnacji z prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 14 maja 2025 w związku z podjęciem od tego dnia zatrudnienia u płatnika składek M....." zdanie to stoi w oczywistej sprzeczności z faktami oraz informacjami z 2 akapitu uzyskanymi przez ZUS w ramach pytań przesłanych do M. (...), pracę zaczął 27 maja. W ramach wyjaśnienia zaznaczył, że sam zgłosił do ZUS fakt podjęcia pracy oraz poprosił o skrócenie okresu zasiłku chorobowego do dnia 14.05.2025 r, zrobiłem to 30 maja, ponieważ pracownik w ZUS poinformował go , że nie może złożyć tego wniosku bez zaświadczenia od lekarza pracy, które uzyskał dopiero 28 maja.
ZUS bezpodstawnie zarzuca mu, że poszukiwał pracy przed wysłaniem CV do M. (...), które to nastąpiło 13.05.2025 r, następnego dnia otrzymał telefon od prezesa, a rozmowa odbyła się 16 maja. Już podczas tej rozmowy została mu zaproponowana praca. Pracodawcy bardzo zależało na czasie i cieszył się, ze znalazł osobę z moim doświadczeniem, dlatego zaproponował mu kilka dni na umowie zlecenie by mógł zacząć pracę jak najszybciej od 27.05.2025 (pracodawca potrzebował czasu na umówienie lekarza medycyny pracy). Jeśli pójść tokiem myślenia ZUS („powód nawet przed odbyciem ww. rozmowy musiał poszukiwać pracy...") to jego pytanie jest następujące skoro proces rekrutacyjny w całości zajął mu kilka dni jak to możliwe, ze wcześniej pracy nie znalazł tak aktywnie (według ZUS) poszukując? Ubezpieczonego dziwi również używanie przypuszczeń („powód, nawet przed odbyciem ww. rozmowy musiał zapewne poszukiwać pracy") jako dowodu w sprawie. Leczy się psychiatrycznie od ponad 4 lat, ma częste zmiany leków, ataki lęku, ataki migreny, wybuchy gniewu, zbyt wysokie tętno. Najbardziej przerażające stały się ataki lęku, które go obezwładniały a jego już i tak za wysokie tętno (przeciętnie miałem około 100 uderzeń na minutę w spoczynku) szybowało w niebo, fakt, ze nie mógł nad tym zapanować oraz historia chorób serca w jego rodzinie jeszcze pogłębiały siłę ataków i je napędzały, a miewa je nawet codziennie. Psychiatra zapisał mu na nie (...) około ponad rok temu , jednak nie mógł go brać przy każdym ataku, (...) jest uzależniający oraz otępiający, nasenny i powinien być stosowany krótkotrwale, a on go już ponad rok. Ataki na przełomie 2024/2025 się pogłębiły dlatego nawet nie wyobrażał sobie powrotu do biura, nie mogąc brać cały czas (...), a nawet jak go brał atak mógł dopaść go gdziekolwiek nawet za kierownicą (ataki są tak silne, ze powodują drescze, poniesienie tętna oraz ogromny strach ). Ataki wzbudziły zaniepokojenie również lekarza rodzinnego, który skierował ubezpieczonego do kardiologa i ropoczął diagnozowanie serca. Miał (...), (...) oraz (...), przed (...) (które miałem w kwietniu 2025 r) musiał obniżyć tętno farmakologicznie został mi przepisany lek o nazwie (...) , który okazał się bezpiecznym zamiennikiem (...). Miał go stasować przez tydzień poprzedzający badanie (...) (kwiecień 2025), lek bardzo dobrze sobie poradził z obniżeniem tętna oraz zauważył, ze podczas brania go ataki były dużo słabsze (tętno tak nie wzrastało i nie nakręcało to spirali strachu). Skonsultował się z lekarzem kardiologiem oraz psychiatrą i doszliśmy do wniosku, żeby spróbować na moje ataki lęku brać (...) a nie (...). (...) jestem w stanie brać nawet codziennie (a więc przy każdym ataku a nie tak jak (...) wybiórczo), przy moim zawyżonym tętnie nie powoduje żadnych zaburzeń a pozwala opanować ataki lęku i chroni serce przed uszkodzeniem w trakcie ich trwania. Rozwiązanie to stosuje w takiej formie mniej więcej od 10 maja 2025 r i tylko dzięki temu zaczął w ogóle myśleć o powrocie do pracy. Dlatego rozpoczął poszukiwania pracy dopiero wysyłając CV do(...) dnia 13.05.2025 r. a rozmowę o pracę miał 16.05.2025 r. Okres do 15.05.2025 wykorzystał zgodnie z jego przeznaczeniem na leczenie zarówno psychiatryczne, jak i kardiologiczne, endokrynologiczne. Podsumowując wbrew twierdzeniom ZUS jego sytuacja uległa ogromnej zmianie od momentu, gdy zaczął stosować (...) na ataki leku, po kilku atakach i zastosowaniu na nie (...) poczuł, że mam chociaż częściowa kontrolę nad swoim ciałem i gdzieś z tyłu głowy przestał martwic się cały czas o uzależnienie od (...)oraz uszkodzenie serca. Nie poszukiwał wcześnie pracy, ponieważ nie był w stanie tego robić, pomimo twierdzeń Zus. Zus chce go ukarać, za to, że postąpił zgodnie ze swoim obowiązkiem i złożył wniosek o skrócenie okresu zasiłku w pierwszym możliwym terminie (tj. gdy uzyskał zaświadczenie od lekarza pracy ). Przed złożeniem wniosku o skrócenie okresu zasiłku chorobowego 2 krotnie konsultował to z pracownikami w oddziale ZUS, raz odnośnie dokumentów jakie ma złożyć oraz drugi raz odnośnie daty z którą ma złożyć wniosek biorąc pod uwagę, że w tym samym tygodniu wysłał CV, został zaproszony na rozmowę i dostał pracę. Poinformowano go również, że ZUS różnie interpretuję przepisy odnośnie skrócenia okresu zasiłku chorobowego („interpretacja się zmienia"), dlatego gdy pomimo tego, że dokonał czynności w sposób prawidłowy, otrzymał decyzję ZUS o cofnięciu zasiłku za cały okres postanowił złożyć odwołanie i z tego też powodu uważa, ze obarczenie mnie jego kosztami byłoby niesprawiedliwe.
Wniósł zatem o :
1. nie obarczanie go kosztami procesu oraz zastępstwa procesowego ZUS w obu instancjach
2.przychylenie się do jego wniosku o skrócenie okresu zasiłku rehabilitacyjnego ( okres ten trwał 1.06.2025-01.07.2025) do 15.05.2025 oraz o przyznanie mu prawa do zachowania zasiłku za okres 1-15.05.2025 r oraz o zasadzenie zwrotu części zasiłku dla Zus za okres od 16.05.do 01.07.2025.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż ubezpieczony w istocie od początku skarżył jedynie część decyzji ZUS z dnia 8 lipca 2025 r. ( w zakresie dotyczącym braku prawa i zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 1 do 15 maja 2025 r. ) , co wyeksponował w toku postępowania doprecyzowując na rozprawie w dniu 3 września 2025r. że wnosi jedynie o częściową zmianę zaskarżonej decyzji „ w ten sposób, że nie ma prawa do świadczenia od czasu rozmowy rekrutacyjnej , z tym jak najbardziej się zgadza „ ( k. 17 akt sprawy ) . Tym samym zarzuty apelacji dotyczące rzekomej wadliwej treści sentencji wyroku , gdyż „ pozostawienie orzeczenia w takim kształcie powoduje, że brak jest rozstrzygnięcia co do pozostałego okresu … „ są zupełnie chybione. Pozwany wydaje się nie tylko nie dostrzegać jasnego zawężenia zakresu odwołania przez ubezpieczonego ( do okresu od 1 do 15 maja 2025 r. ), a w zasadzie doprecyzowania żądania , ale nie zauważa również i tego , że w przypadku braku rozstrzygnięcia przez sąd co do części żądania , stronie służy wniosek o uzupełnienie wyroku w trybie art. 351 k.p.c. Jeżeli zatem organ rentowy uważał, że sąd I instancji nie rozstrzygnął o całości żądania ( zdaniem pozwanego winien był - wobec doprecyzowania zakresu zaskarżenia decyzji przez ubezpieczonego - umorzyć postępowanie w pozostałej części ) , to mógł skorzystać z wskazanej wyżej instytucji procesowej i złożyć we właściwym terminie ( 14 dni ) wniosek o uzupełnienie przedmiotowego orzeczenia, czego nie uczynił.
Przechodząc natomiast do istoty rzeczy, sąd odwoławczy nie podziela stanowiska skarżącego , jakoby odpowiednie stosowanie do świadczenia rehabilitacyjnego przepisów dotyczących zasiłku chorobowego uprawniało organ rentowy , w tym konkretnym przypadku, do zakwestionowania całego miesiąca , na który takie świadczenie przyznano ( a zatem w okolicznościach niniejszej sprawy okresu od 1 do 15 maja 2025r. ). Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza ich stosowanie bez modyfikacji ( jeżeli istnieją ku temu przesłanki ) , z odpowiednimi modyfikacjami lub w ogóle z uwagi na odmienność sytuacji . W okolicznościach niniejszej sprawy należy wyjść od tego, iż przepis art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa /Dz.U.2025.501 t.j. z dnia 2025.04.17 / zwanej dalej ustawą zasiłkową ( który odpowiednio zastosował organ rentowy ) określa przyczynę utraty prawa do zasiłku chorobowego w znaczeniu sankcji ubezpieczenia chorobowego wobec ubezpieczonego ( uprawnionego ) za jego zachowanie mające wpływ na powstanie lub trwanie niezdolności do pracy . Z uwagi na sankcyjny charakter przepis ten nie noże być interpretowany rozszerzająco ( tak: Karolina Stopka , Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz , wyd. II ) . O ile zatem można się zgodzić ze stanowiskiem ( prezentowanym przez ZUS ) , iż co do zasady wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystywanie zwolnienia od pracy w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego niezgodnie z jego celem pozbawia z mocy art. 22 ustawy zasiłkowej prawa do tego świadczenia za cały miesiąc ( w którym uprawniony wykonywał pracę lub w inny sposób nieprawidłowo korzystał z przysługującego mu zwolnienia niezgodnie z jego celem ) , gdyż świadczenie jest przyznawane na okresy miesięczne i do takich okresów należy odnosić odpowiednie stosowanie zapisu art. 17 o pozbawieniu prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia ( tak w tym samym komentarzu do art. 22 ustawy zasiłkowej ) , o tyle w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją zgoła odmienną, w której to na wniosek ubezpieczonego, z jego inicjatywy doszło do przerwania korzystania przezeń ze świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na odzyskanie przezeń zdolności do pracy . To nie kto inny jak sam odwołujący postępując lojalnie i uczciwie wobec organu zasiłkowego powiadomił go o zamiarze podjęcia zatrudnienia ( uznając, iż jest do pracy zdolny ) niejako wnioskując o przerwanie wypłaty należnego mu aż do lipca świadczenia rehabilitacyjnego. W takiej sytuacji zatem stanowisko organu rentowego dotyczące odpowiedniego stosowania art. 17 ustawy zasiłkowej ( mając na uwadze jego sankcyjny charakter i wynikający stad zakaz rozszerzającej interpretacji ) w zakresie dotyczącym mającego charakter typowej sankcji pozbawienia prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia ( w przypadku odwołującego się za cały miesiąc ) należy uznać za chybione. Tym bardziej w okolicznościach, w których za wyjątkiem z jednej strony twierdzeń powoda, iż na rozmowie rekrutacyjnej stawił się w dniu 16 maja 2025 r. i gołosłownych spekulacji pozwanego co do „ domniemanego „ wykonywania przez tegoż odwołującego się czynności zmierzających do podjęcia zatrudnienia przed 16 maja 2025r. , pozwany nie przedstawił żadnych dowodów mających wykazać to , iż ubezpieczony przed 16 maja 2025 r. podejmował czynności niezgodne z celem, jakiemu służyło przyznane mu do lipca 2025 r. świadczenie rehabilitacyjne. Przeciwnie, ubezpieczony podejmując działania zmierzające do podjęcia zatrudnienia ( w zasadzie – za wyjątkiem wysłania CV w dniu 13 maja 2025r. - dopiero od 16 maja 2025r. ) i uznając, że będzie w stanie od połowy maja 2025 r. pracować , działał w sposób dokładnie odwrotny do tego napiętnowanego przez ustawodawcę i sankcjonowanego utratą ( niejako „ za karę „ ) prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia lekarskiego, a w przypadku odpowiedniego stosowania tych przepisów do świadczenia rehabilitacyjnego jego utratą za cały miesiąc, na jaki zostało przyznane. To nie na skutek ujawnienia przez ZUS wykonywania przez ubezpieczonego w okresie pobierania przezeń świadczenia rehabilitacyjnego pracy, a na skutek zgłoszenia zamiaru podjęcia zatrudnienia ( z uwagi na odzyskanie zdolności do pracy ) przez ubezpieczonego, doszło do przerwania korzystania przezeń z tego prawa. Dalej należy wskazać, że jeżeli pozwany twierdzi, iż ubezpieczony przed 16 maja 2025r. korzystał ze świadczenia rehabilitacyjnego niezgodnie z przeznaczeniem , to powinien był to wykazać , stosownie bowiem do treści art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W myśl natomiast art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Strona pozwana oprócz wspomnianych wyżej wysnuwanych przez siebie przypuszczeń co do podejmowania przez odwołującego się „ jakiś „ czynności zmierzających do podjęcia zatrudnienia , nie wykazała w niniejszym postępowaniu najmniejszej inicjatywy dowodowej ( nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na powyższe ) swoją pasywną postawę w tym zakresie usiłując wypełnić domniemaniami.
W świetle powyższego , Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.
Sędzia Maciej Flinik
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Maciej Flinik, Maciej Flinik
Data wytworzenia informacji: